APHB (Aylık Prim ve Hizmet Belgesi) Nedir?

Türkiye’de çalışanlara sigorta yaptırmak ve bunu yetkili devlet kurumu SGK yani Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorunlu. Bu bildirim sürecinde de çeşitli belgeler kullanılır. Söz konusu belgelerden en önemlisi sayılabilecek olan ise APHB yani Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’dir. Peki, tam olarak APHB nedir ve SGK APHB bildirimi nasıl yapılır?

APHB’nin Tanımı ve Amacı 

APHB, çalışan ve iş yeriyle ilgili bilgileri içeren bir sigorta belgesidir. Açılımı Aylık Prim ve Hizmet Belgesi olan APHB, çalışanın sigortalılık durumuyla ilgili tüm bilgileri içerir. Bu bilgiler doğrultusunda sigortalanan çalışanın, sosyal güvencesi de yine APHB ile iletilen veriler doğrultusunda sağlanır.

APHB’nin temel amacı, çalışanın sosyal güvence altına alınmış olduğunu kayıt altında tutmaktır. Ayrıca bu belge ile işverene de sigorta yapma yükümlülüğünü yerine getirdiğini kanıtlama imkânı sunulur. Kısacası SGK işlemleri ve sosyal güvence süreçleri ile ilgili her iki tarafın da hakları bu belge ile korunur.

APHB’nin Kapsamı ve Zorunluluğu 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, düzenlenmesi zorunlu bir evraktır. Bu belgeyi düzenleme zorunluluğu ise işverenlerdedir. Yani çalışanların bu belgeyle ilgili herhangi bir işlem yapması gerekmez. İşverenler gerekli bilgileri belgeye ekleyerek SGK’ya gönderir.

Kimler APHB Vermek Zorunda? APHB Kimler İçin Verilir? 

APHB verme zorunluluğu, yanında personel çalıştıran tüm işverenler için geçerlidir. Çalışan sayısı ve işletme ölçeği fark etmeksizin her işveren bu belgeyi aylık olarak hazırlayıp SGK’ya vermek zorundadır. Ayrıca bu zorunluluk sadece tam zamanlı çalışanlar için değil, birçok farklı çalışan türü için geçerlidir.

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, sigortalı çalışanların tümü için verilir. Buna tam zamanlı çalışanlarla birlikte part-time, kısa süreli, geçici ve proje bazlı dönemsel çalışanlar da dahildir. Ek olarak işverenler, çırak ve stajyerler için de APHB vermekle yükümlüdürler.

APHB’nin Hazırlanışı ve Teslim Süreci

APHB hazırlama süreci hakkında bilgi sahibi olmak, belgenin eksiksiz bir şekilde hazırlanıp gönderilmesini sağlar. Bu noktada belgenin içinde olması gereken bilgilere dikkat etmek ve teslim sürelerini kaçırmamak önemlidir. Şimdi, APHB ile ilgili içerik ve bildirim detaylarına bakalım.

APHB’de Bulunması Gereken Bilgiler 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’ne yazılması gereken başlıca bilgiler şu şekildedir:

• Çalışanın (sigortalının) adı ve soyadı
• Çalışanın T.C. kimlik numarası
• Çalıştığı sigorta kolu
• APHB statüsü
• Sicil numarası
• Prim gün sayısı
• Prime esas kazanç
• Meslek kodu
• İş yeri sicil numarası
• İş yeri vergi numarası
• Çalıştığı toplam gün sayısı
• Bildirge dönemi
• Belge kodu

APHB’ye Hangi Kazançlar Eklenir? 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nde prime esas kazançlar gösterilir. Çünkü sigorta sisteminde tüm haklar, prime esas kazanç üzerinden değerlendirilir. Bu kazanç sadece maaştan ibaret değildir ve farklı kalemleri de içerir. APHB’ye eklenmesi gereken ve prime esas kazanç olarak kabul edilen başlıca kalemler brüt maaş, prim, ikramiye ve yan hak ödemeleridir.

APHB Bildirimi Ne Zaman Yapılır? 

APHB, her ay SGK’ya gönderilen bir belgedir. Dolayısıyla her ay, çalışanlara ödeme yapıldığı zaman düzenlenmelidir. Böylece hem çalışana ödenecek maaş görülebilir hem de yasal zorunluluğu olan bu belge hazırlanmış olur. Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nin SGK’ya bildirilmesi için son tarih ise bir sonraki ayın 23. günüdür. Yani ekim ayındaki sigortalılık bilgileri için hazırlanan APHB, kasım ayının 23’üne kadar bildirilmelidir.

e-Bildirge Üzerinden APHB Gönderimi 

Günümüzde birçok resmi belgenin dijitalleşmiş olduğu gibi APHB de elektronik ortamdan gönderilebilir. Bu işlemi e-Bildirge üzerinden yapmak mümkün. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hizmete açılan e-Bildirge sistemi, APHB bildirimlerinin hızlı ve kolay bir şekilde yapılmasını sağlar.

e-Bildirge sistemine giriş yapıldıktan sonra ilgili menüden hazır APHB formuna ulaşmak mümkün. Ekrandaki boş kısımlara gerekli bilgilerin yazılmasının ardından hızlıca bildirim yapılabilir.

APHB’nin İşverenler İçin Önemi 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi düzenlemek, işverenler için ekstra bir iş yükü oluşturur. Özellikle çalışan sayısının fazla olduğu yerlerde bu süreç biraz zaman alabilir. Fakat bu belge, işverenlerin yasal hakları için oldukça önemlidir.

APHB’leri her ay zamanında gönderen işverenler, yasal yükümlülüklerine uyduklarını kanıtlamış olurlar. Çalışanlara sigorta yapmak ve sosyal güvence sağlamakla ilgili görevini yerine getiren işverenler, APHB ile tüm detayları kayıt altına alırlar. Ayrıca bu belge SGK’ya da gönderildiği için olası bir hukuki süreçte işveren bu konuda avantajlı durumda olur.

APHB’nin Çalışanlar İçin Önemi 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, çalışan hakları için de son derece önemlidir. Çalışanlara sadece hukuki değil, sosyal güvence de sağlar. Çünkü bu belge ile SGK’ya bildirilen tüm bilgiler, çalışanların sosyal güvence ihtiyaçlarında dikkate alınır.

Çalışanların meslek hastalığı veya iş kazası geçirmesi durumunda bu belge ile yapılan sigorta devreye girer. Aynı zamanda hastalıklarla ilgili rapor ücretleri, doğum izni ücretleri, ihbar ve kıdem tazminatları da APHB’deki tutarlara göre hesaplanır. Emeklilik, emekli maaşı tutarı ve emeklilik sürecindeki sosyal güvenceler için de Aylık Prim ve Hizmet Belgesi önemlidir.

APHB ile İlgili Sık Yapılan Hatalar 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nin hazırlık ve gönderim süreçlerinde bazı hatalar yapılabilir. Bu hatalar da belgenin verilmemiş olarak kabul edilmesine yol açabilir. APHB’nin verilmemesi ise cezai yaptırımlara sebebiyet verir. Dolayısıyla bu hatalara dikkat etmek önemlidir. Söz konusu bazı hatalar şöyle açıklanabilir:

• Eksik ve Yanlış Bilgi Girmek: Bu durumu önlemek için önceden hazırlanmış bir taslak kullanabilir, belgeyi hazırladıktan sonra farklı birinin kontrolüne sunabilirsiniz.
• Hatalı Belge Hazırlamak: Matbu belgelerde hata riski yüksektir. e-Bildirge sistemini kullanarak hata riskini en aza indirebilirsiniz.
• Teslim Süresini Kaçırmak: APHB bildirim sürelerini kaçırmamak için iş planınıza bu işi eklemeli ve ilgili tarihte belgeyi göndermelisiniz. Zaman kaybetmeden gönderim için de e-Bildirge sistemini kullanabilirsiniz.

Geç Teslim Etme ve Teslim Etmeme Durumunda Uygulanan Cezalar 

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nin, bir sonraki ayın 23. gününe kadar teslim edilmesi gerekir. Bu teslimatın gecikmesi veya hiç gerçekleşmemesi durumunda ise idari para cezası uygulanır. Cezalar, asgari ücrete bağlı olarak belirlenir. APHB vermeme cezaları şu şekildedir:

APHB ve benzer yasal yükümlülük gerektiren belgelerin teslimi için tarihler oldukça önemlidir. Aynı durum vergi beyannameleri için de geçerlidir. Vergi beyannamelerini zamanında vermek ve ödeme tarihlerini kaçırmamak için “Vergi Takvimi: İşletmeler İçin Güncel Vergi Rehberi” başlıklı sayfamızı kontrol edebilirsiniz.

APHB Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

APHB nedir ve kimler vermek zorundadır?

APHB, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’dir ve çalışanların sigortalılık durumunu göstermek için hazırlanır. Bu belgeyi, yanında sigortalı çalışan bulunan tüm işverenlerin hazırlaması zorunludur.

APHB nasıl hazırlanır ve hangi kanallardan gönderilir?

APHB işveren ve çalışanla ilgili çeşitli bilgileri içerecek şekilde hazırlanır. Belge, SGK’ya e-Bildirge sistemi üzerinden gönderilir.

APHB göndermemenin cezası nedir?

İşveren, APHB yükümlülüklerini yerine getirmediğinde ve bildirim/gönderim yapmadığında

APHB cezası ile karşılaşır. Bu durumda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında idari para cezası kesilir.

APHB işçi haklarını nasıl korur?

APHB; çalışanların sağlık sigortası, rapor ücreti, tazminat, emeklilik ve benzeri haklarının resmi kayıt altına alınmasını sağlayan belgedir. Bu haklar, APHB ile bildirilen prime esas kazanç kapsamında kişiye sunulur.

APHB ile e-Bildirge arasındaki fark nedir?

APHB ile e-Bildirge arasındaki fark; APHB’nin bir belge, e-Bildirge’nin ise bir hizmet platformu olmasıdır. APHB, e-Bildirge sistemi üzerinden gönderildiği için e-Bildirge vermek ile APHB vermek aynı işlem gibi algılanabilir; fakat e-Bildirge üzerinden birçok farklı işlem de yapılabilir.