Askerlik Borçlanması Nedir ve Nasıl Başvuru Yapılır?
Emeklilik için belirli bir süre boyunca sigorta primi ödemiş olmak gerekir. Ancak askerlik sürecinde sigortalı çalışılamadığı için sigorta primi de ödenmez. Askerlik borçlanması uygulaması ise bu dezavantajı ortadan kaldırır. Peki, askerlik borçlanması süreci nasıl ilerler ve askerlik borçlanması nasıl ödenir?
Askerlik Borçlanması Nedir?
Askerlik borçlanması; zorunlu askerlikten sorumlu erkek vatandaşların, bu görevlerini yerine getirdikleri süreleri sigortalılık süresine dahil etmelerini sağlayan bir uygulamadır. Zorunlu askerlik görevlerini yapmak üzere işten ayrılan erkekler, askerde geçirdikleri süre boyunca sigortalı olmazlar ve prim ödeyemezler. Bu da geçen sürenin emeklilik günlerini azaltmasına sebep olur.
Askerlik borçlanması, askerde geçen kayıp sürenin emeklilik günlerine eklenmesini esas alır. Askerde geçen süre için gerekli olan sigorta primleri hesaplanır ve kişi, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) borçlanır. Askerlik borçlanmasının ödenmesinden sonra da kişi, askerde geçirdiği süreler için sigortalı sayılır.
Askerlik Borçlanması ile Prim Günleri Nasıl Artırılır?
Askerlik borçlanmasının ödenmesi halinde prim gün sayısı artar. Çünkü askerde geçirilen süre, sigortalı çalışılmış gibi kabul edilir. Örneğin 15 ay askerlik yapmış bir kişi askerlik borçlanmasını ödediğinde sigortalı prim gün sayısına 450 gün daha eklenir.
Askerlik Borçlanması Emeklilik Yaşını Nasıl Etkiler?
Sigorta giriş tarihi doğrultusunda yaş beklemeden emekli olma hakkı bulunanlar, askerlik borçlanmasıyla primlerini tamamlamaları halinde hemen emekli olabilirler. İlgili sürenin çalışılarak tamamlanması durumunda emekli olunacak yaş da ilerleyeceği için askerlik borçlanması sonucunda emeklilik yaşı erkene çekilmiş olur. Fakat emeklilik için yaş beklemek zorunda olanlar, askerlik borçlanmasını ödeseler bile emeklilik yaşlarında bir değişiklik olmaz.
Kimler Askerlik Borçlanması Yapabilir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41/b maddesine göre er veya erbaş olarak silah altına alınmış olanlarla yedek subay veya yedek astsubay okulunda eğitim görmüş olanlar askerlik borçlanması uygulamasından faydalanabilir. Borçlanma, er veya erbaş olarak silah altında geçen süre ile yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreleri kapsar.
Askerlik Borçlanmasının Avantajları
Askerlik süreci emeklilik konusunda dezavantaj yaratsa da askerlik borçlanması ile bu dezavantajlar avantaja dönüşebilir. Askerlik borçlanması ile avantaj oluşabilecek konulardan bazıları şöyledir:
Emekliliği Öne Çekme Fırsatı
Emeklilik yaşına erişmiş veya emeklilik için yaşı beklemek zorunda olmayan erkekler, askerlik borçlanmasıyla emekliliği öne çekebilirler. Örneğin emekli olmak için 450 gün daha çalışması gereken ve geçmişte 15 ay askerlik yapmış olan bir kişi, askerlik borçlanmasını ödediği takdirde 450 gün erken emekli olmuş olur.
Eksik Prim Günlerini Tamamlama
Emekli olmak için prim günü eksik olan erkekler, bu eksik günleri çalışarak tamamlamak yerine askerlik borçlanmasını ödeyerek tamamlayabilirler. Çalışarak tamamlamak için ek bir ödeme gerekmez, fakat ihtiyaç duyulan günlerin tamamı için aktif olarak sigortalı çalışmak gerekir. Böyle bir imkân yoksa veya kişi çalışmaya devam etmek istemiyorsa askerlik borçlanmasıyla eksik prim günlerini tamamlayabilir.
Daha Yüksek Emekli Maaşı Alma İmkanı
Emekli maaşlarını belirleyen çok sayıda etkenden biri de kişinin kaç günlük hizmetten sonra emekli olduğudur. Askerlik borçlanması sonrası ilgili süre sigortalı süre olarak eklendiğinde kişinin toplam emeklilik günü artmış olur. Bu da kişiyi bir sonraki maaş dilimine sokabilir ve böylece daha yüksek emekli maaşı alma imkânı oluşabilir.
Sigorta Başlangıç Tarihini Geri Çekme Avantajı
Eğitim ve benzeri süreçler olmadığı takdirde normal şartlarda askerlik yaşı 20’dir. Bu nedenle birçok erkek henüz sigortalı bir işte çalışmaya başlamadan askere gidebilir. Sonradan askerlik borçlanması yapıldığında ise askere gidilen gün sigorta başlangıç tarihi olur. Bu durumda da sigorta başlangıç tarihini geriye çekme fırsatı oluşur.
Askerlik Borçlanması Şartları Nelerdir?
Askerlik borçlanmasının temel şartı, askere gitmiş olmaktır. Çeşitli sebeplerle askere gitmeyen ve askerlikten muaf tutulan kişilerin askerlik borçlanması hakkı bulunmaz. Askerlik borçlanma sürecinde bazı durumlarda farklı yollar izlenmesi gerekebilir.
Askerlik Öncesi Sigorta Girişi Olanlar İçin Borçlanma Süreci
Askerlik öncesi sigorta girişi olanların askerlik borçlanması süresi prim günü olarak eklenir, fakat sigorta giriş tarihinde bir değişiklik olmaz. Gün sayısının artmasıyla birlikte emekli olunabilecek tarih erkene alınabilir veya yaş itibarıyla emekliliğe hak kazanmış olan kişiler, eksik günler için borçlanma ödemesi yaparak hemen emekli olabilirler.
Askerlik Öncesi Sigortasız Olanlar Borçlanmadan Nasıl Yararlanabilir?
Askerlik borçlanması için askere gitmeden önce sigortalı çalışma zorunluluğu yoktur. Dolayısıyla askerlik öncesi sigortasız olanların da askerlik borçlanmasından yararlanma hakları vardır. Bu durumda askerlik borçlanması ödendiğinde, ilk sigorta giriş tarihinde değişiklik olur. Kişinin giriş tarihi, askerlik tarihlerine göre ayarlanır. Askerlik tarihi de sigortalı çalışma tarihinden önce olduğu için kişinin sigorta başlangıç tarihi değişir.
Kısa Dönem ve Uzun Dönem Askerlik Yapanlar İçin Borçlanma Şartları
Askerlik borçlanması için askerliğin dönem süresiyle ilgili bir kısıtlama yoktur. Dolayısıyla hem uzun hem de kısa dönem askerlik borçlanması mümkündür. Erkekler en fazla askerde geçirdikleri süre kadar borçlanabilirler. Bu nedenle kısa dönem askerlik yapanlar için borçlanma süresi ve eklenecek prim gün sayısı azdır. Ayrıca askerde geçen sürenin tamamı için borçlanma şartı da yoktur. Yani kişiler sadece birkaç gün veya birkaç ay için de borçlanma işlemi yapabilirler.
Sigortalı Çalışanlar ve Bağ-Kur Kapsamındaki Kişiler İçin Borçlanma Farkları
Sigortalı çalışanlar ile Bağ-Kur kapsamındaki kişiler için askerlik borçlanması sürecinde bir farklılık yoktur. Günümüzde farklı sigorta sistemleri tek çatı altında toplanıp ilgili kurum SGK olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla kişinin 4A, 4B veya 4C kapsamında sigortalı olması fark etmeksizin işlemler SGK tarafından yürütülür.
Askerlik Borçlanması Nasıl Yapılır?
Askerlik borçlanması için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapılması gerekir. Başvuru sonrası hesaplanan borçlanma tutarının ödenme süresi ise 1 aydır. 1 ay içinde ödeme yapılmadığı takdirde askerlik borçlanma başvurusu iptal edilir. Bu durumda yeniden başvuru yapmak gerekir.
Askerlik Borçlanması Başvurusu Nasıl Yapılır?
Askerlik borçlanması başvurusu doğrudan SGK müdürlüklerine gidilerek veya internet üzerinden yapılabilir. İnternet üzerinden başvuru kanalı e-devlettir ve bu nedenle e-devlet şifresi gerekir. Başvuru sürecinde çoğu zaman kimlik bilgileri yeterli olur.
SGK Üzerinden Başvuru Adımları
SGK üzerinden başvuru yapmak için SGK hizmet binalarından birine gidilmelidir. İlgili birime, T.C. kimlik kartı ile bizzat başvuru yapılabilir. Bu süreçte işlemi yapan yetkili, gerekli durumlarda bazı belgeler talep edebilir. Söz konusu belgeler genellikle askerlik şubesinden temin edilebilecek belgeleri kapsar. Başvuru süreci tamamlandıktan sonra hesaplanan tutar kişiye bildirilir ve tutarın ödenmesi için kişi yönlendirilir.
E-Devlet Üzerinden Askerlik Borçlanması Başvurusu
E-devletten askerlik borçlanması yapmak için SGK’nin e-devlet üzerindeki hizmet sayfaları kullanılabilir. Sigortalılık türüne göre askerlik borçlanma başvurusu için kullanılabilecek sayfalar şu şekilde:
E-devlet üzerinden askerlik borçlanması işlemi için izlenecek adımlar ise şu şekilde:
- Sigortalılık türüne göre yukarıdaki sayfalardan birine e-devlet şifresi ile girilir.
- Açılan sayfada sağ tarafta bulunan yeşil renkli “Yeni Başvuru” butonuna tıklanır.
- Kim için başvuru yapıldığı seçilir. Bu aşamada kişi kendi için veya hak sahibi olduğu kişiler için başvuru yapabilir.
- Sonraki adımda adres, telefon numarası, borçlanma başlangıç/bitiş tarihleri ve prime esas kazanç tipi seçilir.
- Onay kutusu işaretlenir, “Kaydet ve Devam Et” butonuna basılır.
- Açılan ekranda başvuru ile ilgili detaylar kontrol edilir, onay kutusu işaretlenir ve “Başvur” butonu ile başvuru süreci tamamlanır.
Askerlik Borçlanması Ne Kadar? (2025)
Askerlik borçlanması bir çeşit geriye dönük borçlanma gibi olsa da hesaplama işlemi, başvuru tarihindeki tutarlar esas alınarak yapılır. Yani askerliğini 2005 yılında yapmış birisi için primler 2005 yılındaki tutarlara göre değil, başvuru tarihindeki tutarlara göre hesaplanır.
Hesaplama sürecinde en düşük borçlanma tutarı, günlük brüt asgari ücretin %32’si kadardır. Günlük brüt asgari ücret 2025 yılında 866,85 TL olduğuna göre söz konusu tutar 866,85 x 0,32 formülü ile bulunur. Buna göre günlük askerlik borçlanması tutarı 2025 yılı için 277,39 TL’dir. Başvuru sahibi dilerse bu tutardan düşük olmayacak şekilde farklı bir gelir beyan ederek daha yüksek tutardan borçlanabilir.
“Askerlik borçlanması nasıl hesaplanır?” sorusuna daha net cevap verebilmek için bazı askerlik süreleri için örnek hesaplamalara bakalım.
18 Ay Askerlik Borçlanması Ne Kadar? (2025)
Askerlik borçlanmasında her ay 30 gün olarak kabul edilir ve 18 ay askerlik yapanlar için süre 18 x 30 = 540 gündür. Askerlik borçlanmasını asgariden hesaplayacak olursak 18 ay askerlik borçlanması tutarı 2025 yılı için şu şekilde olur:
- 1 Günlük Askerlik Borçlanması Tutarı: 866,85 x 0,32 = 277,39 TL
- 18 Aylık (540 Günlük) Askerlik Borçlanması Tutarı: 277,39 x 540 = 149.790,60 TL
15 Ay Askerlik Borçlanması Ne Kadar? (2025)
15 aylık askerlik borçlanmasında da hesaplanacak maksimum gün sayısı, 15 x 30 işlemine göre 450 gün olur. Bu durumda 15 ay askerlik yapan birinin asgari hesaplamaya göre ödeyeceği askerlik borçlanması tutarı 2025 yılı için şu şekildedir:
- 1 Günlük Askerlik Borçlanması Tutarı: 866,85 x 0,32 = 277,39 TL
- 15 Aylık (450 Günlük) Askerlik Borçlanması Tutarı: 277,39 x 450 = 124.825,50 TL
550 Gün Askerlik Borçlanması Ne Kadar? (2025)
550 gün askerlik yapan kişiler, askerlik sürelerinin tamamını asgari tutardan borçlanmak istediklerinde ödeyecekleri tutar 2025 yılı için şöyle hesaplanır:
- 1 Günlük Askerlik Borçlanması Tutarı: 866,85 x 0,32 = 277,39 TL
- 550 Günlük Askerlik Borçlanması Tutarı: 277,39 x 550 = 152.564,50 TL
12 Ay (1 Yıl) Askerlik Borçlanması Ne Kadar? (2025)
Ülkemizde askerlik süresi dönemsel olarak değişkenlik gösterir ve yakın geçmişte 12 aylık askerlik dönemi de söz konusu olmuştu. Askerliğini 12 ay yani 360 gün olarak yapanlar için askerlik borçlanması hesabı 2025 yılı için şu şekilde olur:
- 1 Günlük Askerlik Borçlanması Tutarı: 866,85 x 0,32 = 277,39 TL
- 12 Aylık (360 Günlük) Askerlik Borçlanması Tutarı: 277,39 x 360 = 99.860,40 TL
Askerlik Borçlanması Nasıl, Nereye Ödenir?
Askerlik borçlanması ödeme işlemi SGK müdürlüklerinde değil, yetkilendirilmiş bankalarda yapılır. Hesaplama işlemi sonucunda hesaplanan tutar başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibi ise T.C. Ziraat Bankası şubelerine veya SGK tarafından yönlendirilecek başka bir bankaya askerlik borçlanması adı altında ödemesini yapabilir.
Erkekler için askerlik borçlanmasına benzer bir durum, kadınlar için doğum süreçlerinde ortaya çıkar. Kadınların çalışamadıkları hamilelik ve doğum süreçleri için borçlanabildikleri bu uygulama hakkındaki detaylara “Doğum Borçlanması Nedir? Kaç Gün ve Şartları Nelerdir?” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
