Çalışan Motivasyonunu Artıran Ödüllendirme Stratejileri

Çalışan ödüllendirme hem ülkemizde hem de dünyada oldukça yaygın bir uygulama. Bu uygulamanın yaygın olmasının başlıca sebebi ise çalışan motivasyonunu artırması. Aynı zamanda çalışan bağlılığına da faydası olan ödüllendirme stratejileri, çalışan performansını artırma yollarını da içinde barındırıyor. Kurumsal ödüllendirme modellerinin motivasyon ve performans ilişkisi görüldükten sonra bu konudaki stratejiler ve seçenekler de çoğaldı. Peki, tüm bu bilgiler ışığında çalışan motivasyonu nasıl artırılır, hangi yöntemler daha etkili olur?

Çalışan Motivasyonu Neden Bu Kadar Önemli? 

Çalışan motivasyonunun neden önemli olduğu, iş yerinde motivasyon eksikliğinin etkileri üzerinden değerlendirilebilir. Çünkü düşük motivasyonun etkileri sadece çalışanda değil, şirketle ilgili birçok konuda görülebilir.

Öncelikle çalışan motivasyonu, işe ve iş yerine bağlılığı etkileyen bir konudur. Çalışan bağlılığının önemi ise istikrar noktasında ortaya çıkar. Bağlı çalışanlar olduğu sürece çalışan ve iş devrine gerek kalmaz, iş düzeni istikrarlı bir şekilde işlemeye devam eder.

Çalışan motivasyonunun önemli etkilerinden biri de maliyettir. Fakat bu bir ürünle ilgili maliyetten tamamen farklı bir konu. Motivasyonu düşük çalışanların maliyeti, onların görevlerini verimli bir şekilde yerine getirememelerinden kaynaklanır. İşine motive olamayan çalışanın gerekenden daha az performans göstermesi, yaptığı işten elde edilecek geliri azaltır. Bu da iş yerine maliyet olarak döner.

Örneklendirmek gerekirse Culture Amp verileri, motive ve bağlı çalışanlara sahip şirketlerin %25 daha fazla kâr ettiğini gösteriyor. Yani bir şirkette motivasyonu düşük çalışanların olması, elde edilebilecek kâr oranını düşürüyor.

Ödüllendirme Sistemleri: Motivasyonun Görünmeyen Gücü 

Çalışan ödüllendirme sistemi, iş motivasyonuna güçlü bir şekilde etki eder. Fakat bu sadece ödül için harcanan maddi kaynağa bağlı değildir. İnsan psikolojisi, takdir edilme ve değer görme durumlarında olumlu yanıtlar vermeye yatkındır. Ödülün motivasyon artışı sağlama nedeni de biraz da bununla ilgilidir.

Etkili ödüllendirme yöntemlerinin motivasyon üzerindeki görünmeyen gücü, çalışana fark edildiğini hissettirmesidir. Bu süreçte çalışanların performansını şeffaf bir şekilde değerlendirmek ve ödülleri kişiselleştirmek de psikolojik açıdan olumlu etkiler yaratır. Adil davranmak, ekip içi çatışmaları önler ve motivasyonu artıran ödül sistemleri, ekip birlikteliğini güçlendirir.

Özetle performansa dayalı ödül sistemi sadece teşvik için değil, aynı zamanda çalışanı ve emeğini tanıma mesajı vermek için de kullanılır. Bu olumlu mesajların verilmesi karşılığında motivasyonun artması, ödüllendirmenin önemini açık bir şekilde gösterir.

Maddi ve Manevi Ödüllerin Dengesi 

Ödüllendirme sisteminin daha başarılı çalışması için dikkat edilmesi gereken, maddi ve manevi ödüller arasındaki dengedir. Çalışan ödüllendirme yöntemlerini çeşitlendirmek, kısa ve uzun vadeli farklı sonuçlar almayı sağlar. Maddi ödüller performansı, manevi ödüller ise bağlılığı artırır. Bu yöntem motivasyonu artırırken bir yandan da kurum kültürünü geliştirir. Yani çalışanı motive eden ödüller sadece maddi olarak düşünülmemeli ve iş yerinde takdir sistemi mutlaka benimsenmelidir.

Şimdi, maddi ve manevi ödüller için birkaç öneriye bakalım.

Ödüllendirme ile Bağlılık Arasındaki Bilimsel İlişki

Ödüllendirme stratejilerinin motivasyon ve bağlılık ilişkisi sadece yorum değil, aynı zamanda bilimsel göstergeleri de olan bir durum. Öyle ki çalışan bağlılığı araştırmaları sonucunda bu durumu kanıtlar nitelikte bilgiler elde ediliyor.

Kurumsal ödül sistemleri hakkındaki 61 farklı makale ve araştırmanın incelenmesi ile hazırlanan “Ödül Sistemlerinin İş Bağlamındaki Katkısı” başlıklı çalışma, yüzlerce veriye dayanarak ödüllendirme ile bağlılık arasındaki ilişkiyi açıklıyor.

Çalışmada ödül sistemleri; çalışan motivasyonunu ve memnuniyetini etkileyen, elde tutmayı teşvik eden, bilgi paylaşımını kolaylaştıran, organizasyonun büyümesine ve üretkenliğine katkıda bulunan bir uygulama olarak tanımlanıyor. Ayrıca ödül olgusu ile çalışanların davranış ve performansları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin varlığı da çalışmada net bir şekilde açıklanıyor.

Ödül sistemi kurmanın ve takdir kültürü oluşturmanın bağlılığı artırması, performansa da doğrudan yansıyor. İş yerinde mutluluk ile çalışma verimliliği arasındaki ilişkiyi araştıran Oxford Üniversitesi Saïd İşletme Okulu'nun “Çalışan Mutluluğunun Verimliliğe Etkisi Var mı?” isimli araştırmasına göre mutlu çalışanlar %13 daha üretken oluyor.

Forbes tarafından yayımlanan bir incelemeye göre de çalışan bağlılığı yüksek olan şirketlerin düşük olanlara göre başarı oranı, %202 gibi oldukça yüksek bir seviyede. Gallup ise çalışan bağlılığı yüksek iş yerlerinde güvenlik olaylarının %70 azaldığını söylüyor. Tüm bu veriler, ödüllendirme sistemlerinin ciddiye alınması gerektiğini gösteriyor.

Ödüllendirme Sistemlerinde Sık Yapılan Hatalar 

Ödüllendirme sistemlerinin; çalışanlara, şirkete, performansa, kârlılığa ve daha birçok konuya etki etmesi bu sürecin doğru ve dikkatli yönetilmesini zorunlu kılıyor. Başarısız ödül sistemi, ödüllerin faydalarını tersine çevirebilir. Bu durumu yaratan hatalara göz atmak ise başarı ihtimalini artırmak için faydalı olabilir. Şirketlerde sıkça yapılan ödüllendirme hatalarını şöyle sıralayabiliriz:

• Adaletsiz ödüllendirme etkisi
• Şeffaf olmayan ödül kriterleri belirlemek
• Açıklanmayan ödül detayları nedeniyle adaletsiz ödüllendirme etkisi yaratmak
• Tek tip ödül belirlemek ve kişisel motivasyon kaynaklarını göz ardı etmek
• Neden ödül verildiğini açıklamamak ve geri bildirim yapmamak
• Kurum kültürü ile örtüşmeyen ödüller tercih etmek
• Sadece sonuç odaklı ödüller belirlemek ve süreç odaklı ödüller vermemek
• Ödülü erken veya çok geç vermek, anlık takdir kültürü oluşturmamak

Esnek ve Dijital Ödüllendirme ile Anlık Takdir Kültürü Yaratmak 

Anlık takdir kültürü yaratmak, ödüllendirme sistemini ciddi oranda güçlendirir. Başarının doğru zamanda ödüllendirilmesi, ödülün anlamını da artırır. Psikolojideki “anlık pekiştirme” (instant reinforcement) kavramı da ödül etkisinin sürekliliğini sağlar. Bu süreçte esnek yan haklar tanımını ödül sistemine uyarlayan dijital ödüllendirme sistemleri kullanılabilir. Dijital ve esnek ödül sistemleri, kişiselleştirilmiş anlık ödüllendirmeyi mümkün kılar.

Dijital ve esnek ödüllendirmenin bir diğer avantajı da çalışan deneyimini geliştirme ve bağlılık artırma gibi sonuçların kısa sürede alınmasını sağlamaktır. Hemen ödüllendirilen çalışanın başarılı olmaya ve yüksek performans göstermeye karşı bakışı kısa sürede daha olumlu hale gelir. Dolayısıyla anlık takdir kültürünün oluşturulması büyük önem taşır.

Anlık takdir kültürü oluşturma sürecinde TokenFlex’ten destek alabilirsiniz. Bu süreci verimli hale getirmenize yardımcı olan TokenFlex, esnek ödülleri anlık olarak çalışanlarınıza tanımlamanızı sağlar.

TokenFlex ile Çalışan Motivasyonunu Desteklemenin Yolları 

TokenFlex’in çalışan motivasyonu çözümleri ile bağlılığı ve mutluluğu artırabilirsiniz. Aynı zamanda bu çözümlerle kurumsal verimliliği de kontrol altına alabilirsiniz. Esnek ve dijital ödül sistemi olarak tercih edebileceğiniz TokenFlex ile çalışanlarınıza anında hediye kartları tanımlayabilirsiniz.

TokenFlex Hediye kullanımı son derece pratik bir ödüldür. Ödüllendirmek istediğiniz bir çalışanınız için belirlediğiniz markada geçerli bakiyeyi kendisine tanımlayabilirsiniz. Çalışanınız ise tanımladığınız bakiyeyi, belirlediğiniz markanın mağazalarında özgürce harcar.

Çalışan motivasyonunu desteklemek için kullanabileceğiniz bir diğer esnek ve dijital ödül sistemi ise TokenFlex Plus. TokenFlex Plus ile çalışanlarınıza esnek limitler tanımlayabilirsiniz. Bu sayede çalışanlarınız, bakiyelerini farklı ihtiyaçları doğrultusunda bölerek kullanabilirler.

TokenFlex ile dijital ve esnek ödüller sunup çalışan motivasyonu ve bağlılığını artırırken bu ödüller doğrultusunda vergi muafiyeti hakkı kazanarak maliyet tasarrufu da elde edebilirsiniz. Ayrıca tüm süreci tek ekrandan takip etme ve raporlama imkânı ile de operasyon verimliliğini artırabilirsiniz.

TokenFlex’te hediye kartı ve esnek limit uygulamasının yanında yemek kartı, QR geçiş sistemi ve yakıt yönetimi gibi farklı çözümlerden de faydalanabilirsiniz. İşlerinizi kolaylaştırmak ve çalışan motivasyonunu maksimumda tutmak için hemen TokenFlex’e başvuru yapın.