Part Time (Yarı Zamanlı) Çalışma Maaşı Nasıl Hesaplanır?

Bazı sektörlerde işler, belirli günlerde veya saatlerde yoğun olur. Bu yoğunluk sürecindeki destek ise part time çalışanlarla karşılanır. Yarı zamanlı olarak da bildiğimiz part time çalışma, sınırları yasal mevzuatlar çizilmiş bir uygulamadır. Yani işverenlerin part time işçi çalıştırma, çalışanların da bu işlerde çalışabilme hakları vardır. Peki, part time ne demektir ve part time çalışma ile ilgili yasal kurallar nelerdir?

Part Time Çalışma Nedir ve Nasıl Tanımlanır?

Part time çalışma, haftanın belirli günlerinde veya günün belirli saatlerinde çalışmayı içeren bir uygulamadır. Bu uygulamada çalışma süresi için kıstas, tam zamanlı çalışanların çalışma süresidir. Yarı zamanlı çalışma veya kısmi süreli çalışma olarak da tanımlanan bu yöntemde part time personel, tam zamanlı personelden daha az çalışır.

Part Time Çalışma ile Tam Zamanlı Çalışma Arasındaki Farklar Nelerdir?

Part time ile tam zamanlı çalışma arasındaki temel fark, çalışma süresidir. Tam zamanlı çalışmada iş günleri ve mesai saatleri genellikle en üst yasal sınıra göre ayarlanır. Part time çalışmadaki iş günleri ve mesai saatleri ise çok daha azdır. Tam çalışma süresinin yarısı, üçte biri veya üçte ikisi part time çalışma süresi olarak belirlenebilir. Part time çalışma süresinin üst sınırı da yine yasal sınırlar içerisinde kalır.

Çalışma süresinin farklı olmasından dolayı ödenen maaş tutarı da farklıdır. Doğal olarak tam zamanlı çalışanlar, part time çalışanlardan daha fazla aylık maaş alır. Fakat uygulama esaslarına göre saatlik ücret, iki çalışma modelinde de eşittir. Part time çalışanların aylık toplam çalışma saati daha az olduğundan maaşları da daha azdır.

Part Time Çalışma İçin Hangi Kanunlar Geçerlidir?

Part time çalışma; iş hayatını, işçileri ve işverenleri kapsayan 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Kanunun “Kısmî süreli ve tam süreli iş sözleşmesi” başlıklı 13. maddesi ile düzenlenen kısmi süreli çalışma konusu, part time çalışmayı ifade eder. Bununla birlikte kanunda işçilerin hak ve sorumluluklarını içeren pek çok maddede de kısmi süreli çalışmaya yer verilmiştir. Part time çalışanların yasal hakları ise Kanunla birlikte kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında korunur.

Kısmi Süreli İş Sözleşmesi Nedir?

Kısmi süreli iş sözleşmesi, part time çalışanlar ile işverenler arasındaki iş akdini ifade eder. İş Kanunu’nun 13. maddesinde kısmi süreli iş sözleşmesinin tanımı, “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir.” şeklindedir. Bu sözleşme ile işveren ve part time çalışanın hak ve sorumlulukları belirlenir.

Part Time Çalışma Saatleri Nasıl Düzenlenir?

Çalışma saatleri, çalışan ve işveren arasında yapılan kısmi süreli iş sözleşmesi ile yasal sınırı geçmeyecek şekilde belirlenebilir. Örneğin günde 8 saatten haftada 3 gün veya günde 4 saatten haftada 5 gün gibi bir part time çalışma düzeni belirlenebilir. İşveren, part time çalışana ihtiyaç duyduğu görevin yoğunluğuna göre bir çalışma saati belirler. Çalışan ile uzlaşıp sözleşmeye eklenmesi halinde bu süreler geçerli kabul edilir.

Part Time Çalışma İçin Haftalık Çalışma Saati Kaçtır?

Part time modelinde haftalık çalışma saati 30 saatten az olmalıdır. Çalışma saatleri, İş Kanununa İlişkin Çalışma Saatleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesi; kısmi süreli çalışma süresinin, tam zamanlı emsal sürenin üçte ikisi kadar olabileceğini söyler. Tam zamanlı çalışma süresi haftalık en fazla 45 saat olduğundan dolayı part time çalışma süresi de haftalık en fazla 30 saattir.

Bu noktada emsal süre olarak aynı iş yerindeki aynı veya benzer görevlere sahip çalışanın haftalık çalışma süresi baz alınır. Örneğin emsal olarak kabul edilen tam zamanlı çalışan haftada 40 saat çalışıyorsa part time çalışanın haftalık çalışma süresi de yaklaşık 26,5 saat olmalıdır.

Part Time Çalışma Sigorta Primi Nasıl Hesaplanır?

Part time iş modelinde sigorta primi, aylık çalışma saatine göre hesaplanır. Bu hesaplamada her 7,5 saatlik çalışma 1 gün olarak kabul edilir. Kısmi süreli çalışanın 1 ayda toplam 90 saat çalıştığını varsayarsak 90 / 7,5 = 12 olacağı için bu çalışan adına ilgili ay içinde 12 günlük sigorta primi yatırılır.

Part Time Çalışanların SGK Bildirimi Nasıl Yapılır?

Part time çalışanların SGK bildirimleri, çalışılan güne göre yapılmakla birlikte bir aylık sürecin eksik kalan kısmı için de “06-Kısmi İstihdam” bildirimi yapılır. Kısmi süreli çalışanların sigortalı olması da tam zamanlı çalışanlarda olduğu gibi zorunludur ve bu kapsamda SGK bildirimlerinde kişinin part time çalışan olduğu da belirtilmelidir.

Part Time Çalışanların Yıllık İzin Hakları Nasıl Hesaplanır?

İş Kanununa göre kısmi süreli çalışmak, yıllık izin hakkına engel değildir ve bu hak, tam zamanlı çalışanlarla aynı olacak şekilde uygulanmalıdır. Buna göre part time çalışan, aynı iş yerinde 1 yıllık çalışma süresini tamamladıktan sonra yıllık izin hakkına sahip olur. Yıllık iznin süresi de tam zamanlı çalışanlarda olduğu gibi çalışma yılına bağlı olarak 14, 20 veya 26 gün olarak hesaplanır.

Part Time Çalışanların Kıdem Tazminatı Hakkı Var mıdır?

Part time çalışanlar, haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılmaları halinde kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Bu hak için aynı iş yerinde en az 1 yıldır çalışıyor olması gerekir. Kıdem süresi part time çalışanın işe geldiği sürelere göre değil, iş sözleşmesinin devam ettiği süreye göre belirlenir. Fakat kıdem tazminatı tutarı, işçinin bir ayda kazandığı toplam ücreti baz alınarak hesaplanır.

Part Time Çalışma Maaşı Nasıl Hesaplanır?

Part time çalışmada maaş, saatlik ücret ve ilgili ay içinde çalışılan toplam saatin çarpımı ile bulunur. Kısmi süreli iş sözleşmelerinde saatlik ücret daha yüksek belirlenebilirken en düşük tutarın en az asgari ücret kadar olması gerekir. Buna göre part time çalışma maaşı hesaplama örneğini de asgari ücret üzerinden yapabiliriz.

Asgari ücretin net saatlik ücreti 2025 için 98,24 TL’dir. Ayda 90 saat çalışan bir part time çalışanı ele aldığımızda bu çalışanın aylık maaşı için 98,24 x 90 hesaplaması yapılır. Bu doğrultuda ilgili çalışanın aylık maaşı 8.841,6 TL olur.

Part Time Çalışanların Aldığı Maaş ile Tam Zamanlı Çalışanların Maaşı Arasındaki Farklar Nelerdir?

İş Kanununa göre part time çalışanlar ile tam zamanlı çalışanlar arasında hak farkı olmamalıdır. Dolayısıyla part time çalışan ile aynı işi yapan tam zamanlı çalışanın maaşı aynı ölçüde olmalıdır. Bu noktada en adil hesaplama, saatlik ücret üzerinden yapılır. Yani tam zamanlı çalışan ile kısmi süreli çalışanın saatlik ücreti eşit olmalıdır.

Saatlik ücretin eşit olduğu bir ortamda maaş farkı, aylık toplam tutar noktasında ortaya çıkar. Part time çalışanın aylık çalışma saati daha az olacağı için maaşı da aynı ölçüde azalır. Sonuç olarak saatlik maaşın aynı olduğunu, fakat her iki çalışanın da çalıştığı kadar kazandığını söyleyebiliriz.

Part Time Çalışanlar Birden Fazla İş Yerinde Çalışabilir mi?

Part time çalışanların aynı anda birden fazla iş yerinde çalışmasını engelleyen bir durum yoktur. Ayrıca bu kişiler, aynı anda farklı iş yerlerinden sigortalı da olabilirler. Bir iş yerinde kısmi süreli çalışanlar, kalan zamanlarında başka iş yerlerinde çalışarak aylık SGK primlerini tamamlayabilirler. Bu konudaki önemli detay ise birden fazla iş yerindeki toplam çalışma saatinin haftalık 45 saati geçmemesi gerektiğidir.

Part Time Çalışanlar Haftalık Kaç Gün Çalışabilir?

Part time çalışanların haftalık kaç gün çalışacakları, kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında işçi ve işveren tarafından belirlenir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken detay kaç gün çalışıldığı değil, kaç saat çalışıldığıdır. Part time çalışanın haftalık maksimum çalışma saati, aynı şartlardaki tam zamanlı çalışanın haftalık çalışma saatinin üçte ikisi kadar olmalıdır. Buna günde 6 saat çalışan part time işçinin, haftada en fazla 5 gün çalışması gerektiği örneğini verebiliriz.

Part Time Çalışanların Ücretsiz İzin Hakkı Var mıdır?

Yarı zamanlı çalışanlar ile tam zamanlı çalışanlar arasında izin hakkı konusunda bir fark yoktur. İş Kanununa göre bir iş yerinde çalışan herkes aynı izin hakkına sahip olur. Dolayısıyla ücretli veya ücretsiz olması fark etmeksizin tüm izin haklarından part time çalışanlar da faydalanabilir.

Part Time Çalışanların Maaşı Brüt Ücret Üzerinden mi Hesaplanır?

Part time çalışanların eline geçen maaş net ücret üzerinden hesaplanırken SGK bildirimlerinde vergi ve primler de ekleneceği için brüt ücret ortaya çıkar. Brüt ücret, kıdem tazminatı gibi brüt tutarların dikkate alındığı hesaplamalarda kullanılırken çalışana net ücret üzerinden maaş verilir.

Part Time Çalışanların Maaşı Ne Zaman Yatırılır?

Part time çalışanların maaşının ne zaman yatırılacağı da kısmi süreli iş sözleşmesi ile belirlenebilir. Örneğin bir iş yerinde maaşlar her ayın 5’inde veriliyorsa part time çalışanların maaşı da bu tarihte verilir. Part time çalışanlara teknik olarak günlük veya haftalık ücret ödenmesi de mümkündür, fakat SGK bildirimleri aylık yapılacağından resmi kayıtlarda aylık maaş ödemeleri dikkate alınır.

Part Time Çalışma Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır?

Part time çalışma sözleşmesi, İş Kanunu kapsamında kısmi süreli iş sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Bu sözleşme, yasal mevzuatları ihlal etmeyecek şekilde işveren ve çalışan arasındaki anlaşmaya göre hazırlanır. Sözleşmede çalışma süreleri, maaş tutarları ve yasal haklar genellikle işveren tarafından belirlense de çalışanın bunları reddetme hakkı da vardır. Ayrıca kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamındaki işçi haklarının, tam zamanlı iş sözleşmesindeki haklarla aynı ölçüde olması gerekir.

Part Time Çalışanların Sosyal Hakları Nelerdir?

Part time çalışanların sosyal hakları, yasal mevzuatlar kapsamında belirlenmiş işçi hakları ile aynıdır. Buna göre her part time çalışanın sigortalı olarak çalıştırılması zorunludur. Yani kısmi süreli sözleşme ile çalışanların sigortalı olma hakları vardır. Ayrıca yine yasal düzenlemelere bağlı kalmak kaydıyla haftalık izin, yıllık izin, ücretsiz izin ve raporlu hastalık izni gibi hakları da mevcuttur.

Part Time Çalışanlar İçin Yan Haklar Nelerdir?

Part time çalışanlar için yan haklara yemek parası, yol parası, market kartı, giyim kartı ve hediye kartı gibi örnekler verebiliriz. Yan haklar yasal zorunluluk kapsamında olmadığı için bunlardan biri veya birkaçı part time çalışanlara sunulabilir. Ülkemizde özellikle yemek ücreti, hemen her iş yerinde yaygın olarak verilen bir yan haktır.

İş yerinizde part time çalışanlarınız varsa bu çalışanlarınıza yan hak vermek için TokenFlex’in avantajlarından faydalanabilirsiniz. Sadece part time değil, tam zamanlı çalışanlarınız için de tercih edebileceğiniz TokenFlex Yemek Kartı ve TokenFlex Hediye Kartı ile çalışanlarınızın motivasyonunu yükseltebilir, daha verimli çalışmalarını sağlayabilirsiniz. Bunlara ek olarak vergi muafiyetlerinden faydalanarak maliyet avantajı da elde edebilir, masraflarınızı azaltabilirsiniz.

Tamamen dijital yemek kartı ve hediye kartı seçenekleri sunan TokenFlex’e başvurun, hem kullanım hem de operasyonel kolaylığa sahip olarak işlerinizi pratik bir şekilde halledin.